Jak rozpoznać fake news?

Spotykamy się z nimi na każdym kroku. Czasami trudno je rozpoznać. Pozornie, mogą wydawać się niegroźne, a czasem nawet bawić. Oddziałują na nasze emocje i uczucia. Starają się wyrobić nam opinię na dany temat. Ich zadaniem jest tworzenie chaosu informacyjnego. Wyjaśnimy sobie, jak rozpoznać fake news i z czym to się je.

Fake news to krótko mówiąc – nieprawdziwa informacja. Może być przeinaczona lub zmanipulowana. Odbiorca takiej wiadomości ma w nią po prostu uwierzyć. Czy zjawisko fake news powstało niedawno? Nie, z fałszywymi informacjami mierzymy się od zarania dziejów. Fake news w czasach starożytnych był wykorzystywany w celach wojskowych, aby zmylić przeciwnika. Współcześnie ta rola jest podobna, ale nieprawda kierowana jest do wszystkich ludzi, nie tylko do żołnierzy i ich dowódców.

Bardzo ważna w fake newsach jest ich celowość. Nie powstają one bez przyczyny. Głównym zadaniem nieprawdziwych wiadomości jest podsycanie nastrojów społecznych oraz ich destabilizacja. Za kolportowanie fake newsów odpowiada czasami jedno albo wiele kont.

Pokażmy to na przykładach

Na początku wojny w Ukrainie w polskim Internecie pojawiły się wiadomości, które przekazywały, że zabraknie paliwa na stacjach benzynowych z powodu inwazji. Według Instytutu Monitoringu Mediów ta informacja została rozpowszechniona przez 30 kont na Facebooku, które udostępniały ją w grupach antyszczepionkowych. Fałszywka rozpowszechniła się na cały kraj w ciągu kilku godzin, a my mogliśmy oglądać ogromne kolejki po benzynę, szybki wzrost cen i faktyczne braki spowodowane zwiększonym zapotrzebowaniem.

Inny fake news, który zyskał sławę w ostatnich dniach to śmierć Elżbiety II. Amerykańskie konto na Twitterze podało rzekomo sensacyjną wiadomość, która w kilka minut obiegła cały świat. Jaki jest problem? Królowa żyje. Takie informację raczej nie pojawią się na koncie zwykłej osoby. Bowiem to BBC i brytyjska agencja prasowa w razie czego poinformuje o śmierci królowej angielskiej.

Zatem, rozpoznajemy fake news

Do tego prostego zadania wykorzystamy kilka kroków. Pierwszym z nich to sprawdzenie w źródłach. Fake news jest najczęściej udostępniany przez zwykłe konta, a nie przez uznane źródła informacyjne. Jeśli nie znajdziemy potwierdzenia w przynajmniej dwóch agencjach informacyjnych lub instytucjach publicznych możemy daną informację uznać za fałszywą.

Emocjonalność danej wiadomości. Zatrzymaj się na chwilę przy danej informacji i zadaj sobie krótkie pytanie. Jakie emocje we mnie wywołuje? W zdecydowanej większości przypadków, gdy odpowiesz sobie, że to emocje negatywne – ta informacja jest nieprawdziwa!

Sprawdzaj świeżość danego konta. Często im konto jest nowsze, tym jest większa szansa, że kolportuje fejki. To typowe dla farm trolli i farm fałszywych wiadomości.

Sprawdź też koniecznie projekt Media Check, który weryfikuje fake newsy.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments